GEZİ üç yaşında
Neydi GEZİ ?
Kendiliğinden-gelme (spontane) bir halk hareketiydi. Bu çok söylendi, çok yazıldı, yanlış da değildi
Gelgelelim, bu değerlendirme hem çok soyut ve hem de GEZİnin diğer kendiliğinden gelme halk hareketlerinden farklı yanını vurgulamaktan uzak.
Kendiliğinden gelme halk hareketleri ya da sosyal patlamalar, genellikle ekonomik krizden kaynaklanır. Özellikle bizim gibi ülkelerde süreklilik kazanmış olan ekonomik kriz, zaman zaman derinleşmeye başlar.
Ekonomik kriz, bir yandan kendi alanında negatif gelişmelere yol açarken, öte yandan da sosyal krizin ya da ekonomik kökenli kendiliğinden gelme halk hareketlerinin tetikleyicisi olur. Sosyal kriz, belirli bir süre içinde demokratik/siyasal krize neden olur.
Üç krizin iç-içe geçmesine devrim durumu denilir Marksist literatürde
GEZİyi, öteki halk hareketlerinden ayıran özellik buydu. GEZİ, derinleşen ekonomik krizin yol açtığı olağan bir sosyal patlama değildi; tutucu yönetimin din eksenli yaptırımlarına toplu bir tepkiydi.
Bir özgürlük hareketiydi, demokratik isyandı
Üst yapısal bir olaydı..
GEZİye sınıfsal açıdan baktığımızda, küçük burjuvazinin büyük ağırlığını görürüz. GEZİ , bir küçük burjuvazi isyanıydı demek, yanlış olmayacaktır.
GEZİnin ideolojik harcında çevricilerden feministlere, liberallerden antikapitalist İslamcılara, ateistlere, nihilistlere, ekstantalistlere, demokratlara, sosyalistlere vb. uzanan geniş bir materyal vardı.
GEZİyi öteki sosyal patlamalarla benzeştiren yanı ise siyasi bir önderden yoksun oluşuydu. Bu yüzden haklı tepkiler; siyasallaşamadı, demokratik bir programa sahip olamadı, somut hedeflere yönelemedi.
Baskıcı bakış açısının ve kültürel/sosyal alanlardaki uygulamaların reddi çerçevesi içinde kaldı. Diğer bazı kentlere de yayılmasına rağmen, organize bir demokratik kalkışmaya dönüşemedi. Bu yüzden kolay ezildi. Bunda, başta CHP olmak üzere öteki özgürlükçü-sol partilerin, örgüt olarak harekete sahip çıkamamasının da rolü büyüktü.
GEZİciler, bu anlamda, sahipsizdi.
Hareket üç şeyin turnusolu oldu:
- Her sosyal patlama klasik bir çizgide gelişmeyebilir.
- Spontane patlamalar, siyasal bir öndere sahip değilse, organize demokratik bir mücadele kanalına akamaz.
- Baskıcı iktidarların halk hareketlerinden ödleri kopar. Kolluk şiddeti bu korkunun dışavurumudur.
Tek cümleyle belirtmek gerekirse, GEZİ, ezber bozan bir özgürlük isyanıydı.
Soru şu:
Yenileri olur mu ?
Bu soruya en azından hayır diyemiyorum ben.
GEZİ türü sosyal patlamalar belirti vermiyor çünkü
ETİKETLER : Yazdır
Yorumlar
Yorumlar, editörlerimiz tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır. Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır.
Henüz bir yorum yapılmamış
Diğer Yazıları
Köşe Yazarlarımız
Çok Okunan Köşe Yazıları
